سرهنگ وارطانیان شما کی هستید؟

سرهنگ وارطانیان شما کی هستید؟ دو شنبه 7 اردیبهشت 1394

سرهنگ وارطانیان شما کی هستید؟

سرهنگ وارطانیان شما کی هستید؟

در ایروان مراسم افتتحیه لوح یادبود سرهنگ گئورگ وارطانیان مامور افسانه‌ای اطلاعات و قهرمان اتحاد شوروی بعمل آمد. خدمات او به ایران چیست؟

 

گئورگ وارطانیان – مامور اطلاعاتی افسانه شوروی و روسیه بوده و اولین ماموری است که در دوره صلح به دریافت عالی ترین مدال لیاقت شوروی سرافراز شد. کسانی که با او معاشرت کردند او را بعنوان فردی دارای دانش‌های متفاوت و بردباری استثتایی و جذابیت بالا بیاد می آورند. وی زندگی طولانی پر از ماجرا ها و خطرات خارق العادع ای داشت. اگر زنده بود 90 سال داشت و از 88 سال عمر خود 72 سال در سرویس مخفی اطلاعات کار کرد. فعالیت او در ایران هنگام جنگ جهانی دوم بیش از همه شهرت پیدا کرد.

گئورگ وارطانیان در روسیه در خانواده ارمنی ایرانی بدنیا آمد و در شش سالگی گئورگ، این خانواده به ایران رفت، در ابتدا به تبریز و سپس به تهران. آندره پدر گئورگ با سرویس ویژه شوروی پیوند داشت و یک میهن پرست شوروی بود و پسر خود را همینطور تربیت کرد. گئورگ تحت تأثیر پدر خود مامور شد و در فوریه 1940 با جاسوسی شوروی در تهران تماس مستقیم بر قرار کرد و به او دستور داده شد در راس یک گروه ویژه ماموران آلمانی و هیتلری را در تهران و دیگر شهر های ایران بر ملا و شناسایی کند.

ایران در آن زمان موقعیت استراتژیک مهمی داشت و منافع قدرت‌های جهانی در آن کشور تقاطع کردند. سیاست طرفداری رضا شاه از آلمان به جاسوسان نازی اجازه داد که در آن کشور آقایی کنند. در ایران 20 هزار تبعه آلمانی کار کردند که مربی نظامی و جاسوسانی زیر پوشش تاجر و بانکدار و مهندس بودند. ایران در آن دوره هر چه بیشتر به مدار سیاست تحاوزکارانه نازی ها کشانده می شد.

پس از حمله آلمان به شوروی ایران به سرپلی جهت تصرف قفقاز شوروی تبدیل شد. مسکو وقت انتظار نداشت و تصمیم گرفت بر پایه بند ششم قرارداد شوروی و ایران مورخ 1921 یگان های خود را به ایران وارد کند.

تا آن زمان گروه وارطانیان حدود 400 نفر عامل جاسوسی در میان ایرانی‌ها را کشف کرد که به نفع آلمان کار می کردند. پس از ورود نیروی شوروی اکثرشان را دستگیر کردند و آن‌ها را برای کار به نفع شوروی و انگلیس جلب کردند.

کار ها جهت تأمین امنیت کنفرانس تهران – دیدار گروه سران سه کشور بزرگ – رهبران اتحاد شوروی، آمریکا و انگلیس اوج فعالیت‌های جاسوسی وارطانیان شده است. اتو اسکورتسنی رئیس سرویس اعمال ویژه رایش سوم عملیاتی با کد «پرش بلند» جهت ترور رهبران سه کشور را طرحریزی کرد.

گروهی بریاست وارطانیان 19 ساله چیز کاملاً غیر مترقبه ای را انجام داد و یکی از محرمانه ترین عملیات آلمان نازی با مساعی گروه افراد جوان عقیم ماند، وارطانیان در ریاست این گروه بود. چند روز قبل از کنفرانس تهران ماموران آلمانی در تهران دستگیر شدند و رئیس آن‌ها «فرانتس مایر» که گورکنی در یک قبرستان ارمنی بود آخرین جاسوس آلمانی بازداشت شده بود. شبکه جاسوسی آلمان در ایران محو و نابود شد.

به عقیده خانم «النا دونایوا» شرق شناس نامدار روس این کار سهم برجسته‌ای گئورگ وارطانیان در پیروزی بر آلمان نازی بود. دونایوا گفت:

نتایج فعالیت گروهی بریاست گئورگ وارطانیان نه تنها برای اتحاد شوروی و متفقین بلکه برای سرنوشت جنگ و در درجه اول برای سرنوشت خود ایران از اهمیت بالا برخوردار بود. در اوایل سال‌های 40 خطر تبدیل ایران به کشور تحت نفوذ آلمان وجود داشت و اگر اینطور شد ایران نازی سرانجام ناگزیر تار و مار می‌شد که همراه با تلفات بی شمار و ویرانی خاک شان کشور می بود. اما اینطور نشد. در 1943 ایران به فکری در باره مکان خود در جهان بعد از جنگ افتاد و به آلمان علان جنگ کرد و به ائتلاف ضد هیتلری پیوست و از بیانیه سازمان ملل متحد جانبداری کرد و با این اعمال برای خود جایگاه شایسته را در جهان بعد از جنگ تأمین نمود. همه این‌ها از جمله به برکت مهارت و قهرمانی وارطانیان و همرزمان و رفقای او امکان‌پذیر شد.

گئورگ در 1946 با دوشیزه «گوار» ازدواج کرد که در 1942 وارد گروه او شد. آن‌ها در 1951 از ایران به شوروی باز گشتند و در فعالیت‌های اکتشافی آن‌ها دوره جدیدی شروع شد که در سال 1986 پس از بازگشت از ماموریت نوبتی در خارج پایان یافت. حساب شده که مدت کل اقامت وارطانیان در خارج از کشور بومی تقریباً 43 سال بود، وی در این هنگام به 100 کشور سفر کرد و کار اصلی او در چند ده کشور از جمله در ایتالیا، اسپانیا، فرانسه، یونان، سویس،آلمان، آمریکا، ژاپن، سوریه و لبنان بود. وارطانیان به چند زبان تسلط کاملی داشت: روسی، ارمنی، انگلیسی، ایتالیایی، فارسی، آلمانی و عربی.

وارطانیان تا بازنشسته شدن در 1992 تا آخرین نفس به نفع میهن خود کار کرده و در سرویس اطلاعات خارجی روسیه ماموران را برای کار در خارج آموزش می داد.

قهرمان اتحاد شوروی گئورگ وارطانیان و همسر وی در روسیه و ارمنستان از احترام و اعتبار بسیار بالا برخوردار اند و به دریافت تعداد زیاد مدال های دو کشور نایل آمده بودند.

در سال 1979 هنگام تهیه فیلم هنری شوروی- فرانسوی «تهران- 43 » از سرگذشت وارطانیان استفاده شد که آن زمان اسم گئورگ فقط برای عده بسیار معدودی معلوم بود.

در فوریه سال گذشته وزارت دفاع ارمنستان مدالی به افتخار گئورگ وارطانیان تأسیس کرد. گوار، بیوه گئورگ اولین شخصی شد که به داشتن آن سرافراز گردید. پست ارمنستان تمبری با تصویر گئورگ وارطانیان قهرمان اتحاد شوروی منتشر کرد.

نام سرهنگ گئورگ وارطانیان دارنده لقب قهرمان اتحاد شوروی برای همیشه در تاریخ سرویس ویژه شوروی در جنگ جهانی دوم و تاریخ روسیه باقی خواهد ماند.

 

 



برچسب ها:

بحث و نظرات

ارسال نظر

لطفاَ همه فیلدها را پر کنید
نام و نام خانوادگی
ایمیل

آخرین