میکروبها ،را ه شناسایی و پیشگیری از سرایت آنها

میکروبها ،را ه شناسایی و پیشگیری از سرایت آنها دو شنبه 7 اردیبهشت 1394

     میکروبها، راه شناسایی و پیشگیری از   

                       سرایت آنها

     

تاريخ ميكروبها

ميكروب يا جرثومه به معناى موجود زنده ريز است. اين نام را كسى به نام

 « سيد لوث» در سال 1878 بر آن گذاشت. علمى كه در باره ميكروب بحث مى‏كند « باكتريولوژى» ناميده مى‏شود و آن يك كلمه يونانى است كه از

 « باكترى» به معناى عصا مشتق شده است و اين بدان جهت است كه بسيارى از آنها به شكل عصا و مستقيم هستند و كلمه « لوژى» به معناى علم است. پايه‏گذار اين علم « لويى پاستور» از فرانسه است و مشهورترين كسى كه پس از او در اين علم كار كرد دكتر « رابرت كخ» آلمانى بود كه ميكروب سل را كشف كرد. چيزى كه مردم را به شناخت اين موجودات زنده ريز كه با چشم معمولى ديده نمى‏شوند، هدايت كرد، ميكروسكوپ بود كه در سال 1590 ميلادى پيش از پيدايش اين علم ساخته شد.

ميكروبها در چنين شكل نمايان مى‏شوند:

1- به شكل باسيلى يا مستطيل.

 2- به شكل دانه‏ها و آن نقطه‏هاى ريزى است كه بعضى با بعضى‏ ديگر جمع مى‏شوند و به شكل زنجير در مى‏آيند و گاهى دو تا دو و يا سه تا سه تا و چهار تا چهارتا دور هم جمع مى‏شوند و گاهى به شكل كليه و يا به شكل خوشه انگور درمى‏آيند.

3- به شكل حلزونى و آنها ميكروبهايى هستند كه مستطيلند و مانند اژدها هستند يا به شكل « و» و يا به شكل « ،» مى‏باشند و گاهى به آنها باسيل ضمه‏اى مى‏گويند و برخى از آنها در اطرافشان فرورفتگى است.

اين ميكروبها به يكى از دو طريق تكثير مى‏شوند:

1- به صورت تقسيم عرضى كه به دو قسم تقسيم مى‏شود و هر قسم هم به دو قسم ديگر تقسيم مى‏شود و همين طور.

2- به صورت توليد دانه‏هايى در داخل ميكروب كه از آن جدا مى‏شود و رشد مى‏كند و خودش ميكروب ديگرى مى‏شود و اين رشد به سرعت انجام مى‏گيرد.

اين ميكروبها در مايعات رشد مى‏كنند و موادى توليد مى‏كنند كه به بدن ضرر مى‏رساند چه كم باشند يا زياد.

راههاى سرايت آنها و به عبارت ديگر وارد شدن ميكروبها در بدن گوناگون است كه مهمترين آنها چهار طريق است:

  • 1-از طريق ريه‏ها. 2- از طريق دستگاه گوارش. 3- از طريق پوست. 4- از طريق غشاء مخاطى مانند اعضاء تناسلى و چشم.

 البته لازم نيست كه سطح جسم يا غشاء مجروح باشد تا ميكروب داخل‏ گردد بلكه گاهى از قسمتهايى كه بافت نازك دارند و يا از سوراخهاى پوست وارد مى‏شوند ولى ورود آنها از زخم آسان‏تر است.

جاهايى كه ميكروبها در آنجا وجود دارند و از آنجا به بدن منتقل مى‏شوند عبارتند از: 1- هوا، 2- غذا، 3- آب، 4- خاك، 5- آنچه با بدن شخص بيمار تماس داشته مانند لباس و ظرف.

ممكن است كسى بگويد: چگونه ميكروب سرايت مى‏كند در حالى كه با حس و وجدان مى‏بينيم كه هر انسانى كه ميكروبى به بدن او داخل شده مريض نمى‏شود بلكه حتى مى‏بينيم كسى با ميكروب سر و كار دارد (مانند پرستاران) ولى مريض نمى‏شود و گاهى بر عكس كسانى هستند كه خيلى احتياط و پرهيز مى‏كنند ولى مريض مى‏شوند.

آيا اين دليل نيست كه گرفتن بيمارى تصادفى است همان گونه كه مريض اول تصادفا بيمار شده است؟

در پاسخ مى‏گوييم: اگر كسى چنين فكرى بكند، و سرايت را انكار نمايد جاى ملامت نيست چون ظاهر امر آن را نشان مى‏دهد. ولى نبايد فراموش كرد كه پزشكان و دانشمندان اتفاق نظر دارند كه سرايت ميكروبها به بدن شخص سالم شرايطى دارد كه اگر حاصل نشود سرايت نمى‏كند و آنها عبارتند از:

1- قابليت و منظور از آن اين است كه زمينه براى رشد ميكروبها فراهم شود مانند اينكه گلبولهاى سفيد بدن شخص سالم ضعيف باشد چون آنها به منزله لشكر دفاعى بدن هستند كه وظيفه دارند ميكروبهاى تخريب‏كننده را نابود كنند. وقتى اين گلبولها ضعيف شدند بدن آماده پذيرش ميكروب مى‏شود و در مقابل آن از خود دفاع نمى‏كند.

2- زمينه فعاليت و منظور از آن اين است كه ميكروب در محيطى قرار بگيريد كه رشد و نمو و تكثير آن ممكن باشد.

3- وقت كافى براى تأثير آن در بدن.

وقتى اين سه شرط حاصل شد و ناقل ميكروب مانند هوا يا غذا و يا آب و چيزهاى ديگر هم آلوده بودند، سرايت واقع مى‏شود و گر نه سرايت نمى‏كند.

در اينجا مطلب ديگرى هم هست كه بايد به آن توجه كرد و آن اينكه بيماريهاى مسرى سه مرحله دارند كه عبارتند: مرحله ابتدايى، مرحله ايستايى و مرحله انحطاط. بعضى از بيماريها در تمام اين مراحل سرايت مى‏كنند و بعضى از آنها فقط در مرحله ابتدايى و بعضى هم در مرحله انحطاط سرايت مى‏كند. بنا بر اين، سرايت هميشه اتفاق نمى‏افتد.

از آنچه گفته شد نتيجه مى‏گيريم كه بيمارى مسرى فقط زمانى سرايت مى‏كند كه زمينه و وقت لازم وجود داشته باشد و محيط آماده پذيرش آن باشد و گلبولهاى سفيد بدن ضعيف شده باشد و گر نه سرايت نمى‏كند.

ابن سينا گفته است هر علتى كه به بدن مى‏رسد در آن عمل‏ نمى‏كند بلكه احتياج به سه چيز دارد: نيروى فاعلى، نيروى بدن كه استعداد پذيرش داشته باشد و اينكه در زمان خاصى با هم ملاقات كنند و حالات علتها وقتى موجبات آن فراهم شد گوناگون است و گاهى سبب و علت يكى است ولى در بدنهاى مختلف و زمانهاى مختلف بيماريهاى مختلفى را به وجود مى‏آورد. گاهى هم فعاليت آن در بدنهاى قوى و ضعيف فرق مى‏كند.

همچنين بايد دانست كه بيماريهاى مسرى علتهاى ديگرى هم دارند كه آنها را وادار به سرايت مى‏كند و آنها دو قسم هستند يكى مادى و ديگرى معنوى و به عبارت ديگر بعضى از آنها آشكار و بعضى پنهان است.

عوامل مادى مانند آلودگى هوا و آب و گازهاى سمى و متعفن و اماكن رطوبى و كثرت جمعيت و كمى نور و شدت حرارت و برودت و مانند آنها از عواملى است كه بدن را مستعد پذيرش بيمارى مى‏كند.

عوامل پنهانى يا معنوى مانند وراثت و سن و جنسيت و مزاج ضعيف و گرسنگى و رنج بسيار و حتى خشم و توهمات و همّ و غم و اندوه و ترس و عشق و مانند آنها نيز تأثير فراوان دارند.

عوامل روحى فراوانى در حدوث بيماريها و شدت بخشيدن به آنها مؤثرند و باعث تحليل رفتن قواى بدن و در نتيجه سرايت بيمارى مى‏شوند.

جالينوس مى‏گويد: خشم، مزاجهاى صفرايى و گرم را شعله‏ور مى‏سازد و جسم را براى تبهاى شديد آماده مى‏كند و اندوه و غصه، خون را فاسد مى‏كند و اينها سبب پيدايش تب و تيفوئيد مى‏شوند و نيز بى‏تابى و ترس احيانا باعث رقيق شدن خون و نابودى گلبولهاى سفيد مى‏شوند و سبب پيدايش تيفوس و بيماريهايى مانند آن مى‏گردند.

پس بیائیم در این روزهای پایانی تعطیلات تابستانی و استفاده کردن از این روزها و رفتن به سفر، به فکر سلامت خود و کودکانمان باشیم.


برچسب ها:

بحث و نظرات

ارسال نظر

لطفاَ همه فیلدها را پر کنید
نام و نام خانوادگی
ایمیل

آخرین