جعفر صابری/فيلمي براي تمام سالها

جعفر صابری/فيلمي براي تمام سالها یک شنبه 29 آذر 1394

فيلمي براي تمام سالها

 


 

بسم الله الرحمن الرحيم

 

فيلمي براي تمام سالها

 

چندي پيش چون سالهاي گذشته شب چله بود و به رسم هشت هزار ساله ايرانيان باستان خانواده هاي ايراني گرد يك ديگر نشستند ، و ضمن خوردن هندوانه و گرفتن فال حافظ  فيلم هم ديدن .

سالهاست كه تلوزيون هم يك عضو خانواده هاي ايراني شده و بدون توجه به فركانسهاي ارسالي اين شب را ارج نهاده .

از اينكه بگذريم جاي خالي قصه پدر و يا مادر بزرگ را همين برنامه هاي تلوزيوني براي ما پر مي نمايند ، كه چند سالي است تبديل شده به ميز گرد ، ميز لوزي ، ميز دراز و يا مبل و صندلي با حضور هنرمندان و تعريف قصه و يا خاطره از آن سالها .

يه وقت هاايي هم فيلم سينمائي سياه سفيد ويا قديمي پخش مي شود كه قدیمي بودن  شب  چله را فراموش ننماييم ! البطه منصف هم باشيم بعضي وقطها هم يك فيلم را كه سالها  پيش براي اين شب تهيه شده باز نشان مي دهند كه مردم اگر گوشهاي از فيلم يادشان رفته باز يادشان  بيايد . و در واقع اين مي شود فيلمي براي تمام سالها  مثل مردي براي تمام فصول !

سئوال اين است آيا واقعاً در طول سال هيچ فيلم ساز و يا هنرمندي كار جديدي ارائه نمي دهد و يا با اين كار تكراري بودن و يك نواختي اين مراسم زير سئوال نمي رود!. نگاه طنز با واقعيت شب چله بيش از هر چيز كم رنگ كردن ارزشهاي  ملي است مانند چهارشنبه سوري و يا حتي نوروز باستاني .

فرهنگ عامه و آداب يك ملت ريشه در تمدن و خصوصيات ملت دارد خصوصيات تاريخي و فرهنگي آداب و روسم .يكي از مهمترين اين آداب رسيدگي به حال يك ديگر است قبل از شروع فصل سرما بزرگ فاميل با گفتن داستان و يا قصه خانواده را به احوال يك ديگر به زبان ساده هوشيار مي ساخت تا اگر در خانواده و يا فاميل و يا حتي در همسايگي گرفتاري زندگي مي كند به سراغش بروند و از او قبل از آمدن فصل سرما دست گيري نمايند گندمي ناني و خوراكي به آن برسانند . اگر مدتی است كه غذاي سيري نخورده در جمع دوستان و يا فاميل بخورد و انرژي از دست داده را باز يابد . و بتواند زمستان را سپري سازد .

چله شبي است كه ايرانيان باستان براي ياري به يك ديگر در مقابله با زمستان تدارك ديده بودن زمستان سرمانيست درد بي كسي است درد بي همد لي است و اين روزها چقدر اين درد بين ما زياد شده . چله  به ما مي آموزد كه اول خانواده خود را در يابيم  بزرگتر خانواده به عنوان حلقه اصلي در ميان به ما گوشزد نمايد كه ديگر حلقه ها را در يابيم و به فكر يك ديگر باشيم . داستاني هم اگر گفته مي شد  زبان اندرز بود در قالب كنايه اي دوستانه  از زبان بزرگ خانواده .

وگر نه خوردن شيريني و آجيل بهانه اي بيش نبود  اين كار براي اين  بود كه در خلوت به نيازمندان اقوام رسيدگي شود و او هم دل گرم شود .

اين رسم در جاي جاي ايران سرزمين دليران و شيران سالهاست كه بوده و انشا الله خواهد بود .

پدر بزرگم ميان خانواده مي نشست و شرح وظيفه همه را گوشزد مي كرد . سهم آب را معلوم مي كرد زمين بالا و پايين را تقسيم مي كرد . و دل همه شاد مي شد . همه رازي بودن و خوشحال پدر بزرگ و يا بزرگ خانواده در اين شب بلند سال همه را ياد مي كرد و آجيل شب چله  را براي همه كنار مي گذاشت حتي آنها كه نبودن . پدر بزرگ ميگفت شگون ندارد كسي پاي سفره شب چله  نباشد و اين براي ما لازم بود كه همه را جمع كنيم . هندوانه بهانه ای  بود تا همه بدانند كه ميشود محبت را براي هروقت  لازم هست نگه داشت و اين كار وظيفه مادر بزرگ و زنان خانواده بود كه حتي در نبود يخچال و فيريزر انگور و هندوانه را در فصل خودش جمع كرده و در ميانه گاه و انبار تازه نگاه دارند . و آن كه آجيل را هم بخورند و هم ببرند به جهت مقوي بودن آن بود و نشان از تقويت افراد خانواده بود .

صد  افسوس كه ما ملت به سراغ حافظ مي رويم و اما به سراغ حافظ شناس نمي رويم . افسوس و صد افسوس به سراغ چله مي رويم و لي به سراغ چله  شناس نمي رويم  همین قدر بگويم كه كم نيستند مردان و زناني كه گيسو سفيد كردند تا اين فرهنگ را نه تنها حفظ نمايند بلكه ثبت نيز بنمايند . اين فرهنگ  فقط يك رسم نيست اين فرهنك يك تمدن است  كه شعر دارد . تاريخ دارد و حتي دين دارد . سالها بعد در مسيحيت مائده  آسماني و يا مرغ بريان و ترنج براي يهوديان و يا صله رحم براي مسلمانان آمد .

شایان ذکر است که یلدا ریشه ایرانی ندارد و شایسته است که این شب را که از فرهنگ ما ایرانیان است همان چله بنامیم

امروز من درس استاداني را تكميل و تقديم نمودم چون استاد مسلم فرهنگ عامه كشورمان جناب آقاي دکتر  جابر عناصري كه كمتر دانشجواي هست كه به درجات عاليه علمي نرسيده با شد و در مقابل اين استاد زانوي ادب بر خاك نزده باشد .                                                 جعفر صابري

 جويبار كوچكي كه از درياي چون تو استاد بهرمند شده است  .

Saberi.jafar@gmail.com


برچسب ها:

بحث و نظرات

ارسال نظر

لطفاَ همه فیلدها را پر کنید
نام و نام خانوادگی
ایمیل

آخرین