چرا جابر عناصری در سکوت به خاک سپرده شد؟

چرا جابر عناصری در سکوت به خاک سپرده شد؟ سه شنبه 31 فروردین 1395

چرا جابر عناصری در سکوت به خاک سپرده شد؟

بنا به وصیت ایشان، هیچگونه مراسم تشییعی برگزار نشد و تنها با حضور اعضای خانواده و بسیار ساده، رهسپار دیار ابدی شدند.

دکتر جابر عناصری تعزیه‌شناس و استاد دانشگاه تهران روز گذشته چشم از جهان فروبست این در حالی است که اهالی رسانه پس از برگزاری مراسم ساده خاکسپاری، از درگذشت پدر تعزیه دانشگاهی ایران مطلع شدند.

دکتر جابر عناصری تعزیه‌شناس و استاد فلسفه دانشگاه تهران روز گذشته چشم از جهان فروبست با این حال اهالی رسانه پس از برگزاری مراسم ساده تشییع و خاکسپاری وی، از درگذشت پدر تعزیه ایران مطلع شدند. این پژوهشگر نامی از چندی پیش به‌علت بیماری در یکی از بیمارستان‌های تهران بستری بود.

آناهیتا عناصری فرزند زنده‌یاد عناصری امروز یکشنبه در این رابطه به مهر گفت: پدرم صبح روز گذشته (شنبه ۲۸ فروردین) چشم از جهان فرو بست. بنا به وصیت خودشان، هیچگونه مراسم تشییعی برای ایشان برگزار نشد و تنها با حضور اعضای خانواده و بسیار ساده، رهسپار دیار ابدی شدند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا پیکر استاد عناصری که به پدر تعزیه دانشگاهی ایران معروف است، در قطعه نام آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شده است یا خیر؟، گفت: خیر، به هیچ وجه. پیکر ایشان به خواست خودشان و بدون اینکه کسی مطلع شود، به سرعت به بهشت زهرا (س) منتقل و در یکی از قطعات عادی آن به خاک سپرده شد.

دختر زنده‌یاد عناصری همچنین تاکید کرد: پدرم به هیچ وجه مایل نبود که کسی برای خاکسپاری او هیچگونه کار خاصی انجام دهد و ما هم مطابق وصیت او عمل کردیم. ایشان تنها چند نفر را اسم برده بود که دوست دارد در خاکسپاری او باشند و همین‌گونه هم شد. کاری که در دوران زندگی او انجام نشده بود، نیازی نبود که بعد از مرگ او انجام شود.

آناهیتا عناصری در خصوص مراسم یادبود و ختم زنده‌یاد عناصری نیز اعلام کرد: بنا به درخواست پدرم، هیچگونه مراسم یادبودی از سوی خانواده ایشان برگزار نمی‌شود. پدرم دو مرکز خیریه را به ما اعلام کردند که جهت همیاری با آن مراکز، هزینه مراسم یادبود صرف امور خیریه خواهد شد. پدرم حتی از ما خواسته بودند که نام این دو موسسه را هم به کسی نگوئیم.

دکتر جابر عناصری در سال ۱۳۲۴ در محله معمار اردبیل به دنیا آمد. پدرش کربلایی علی عناصری از شبیه‌خوانان بود. دکتر جابر عناصری تحصیلات مقدماتی را در شهر اردبیل و تحصیلات متوسطه را در دارالفنون تهران با کسب مقام اول در رشته ادبی در میان تمامی دانش آموزان ایران به انجام رساند و سپس وارد دانشگاه تهران شد و تا سطح دکترای فلسفه و علوم تربیتی در ایران و کسب تخصص در انگلستان (دانشگاه لندن) به تحصیل ادامه داد.

این پژوهشگر برجسته پس از اخذ درجه دکتری از دانشگاه تهران و گذراندن دوره تخصصی مردم‌شناسی در انگلستان با تکیه بر پژوهش‌های قبلی خود، به تحقیق درباره خاورمیانه، جنوب غرب آسیا و به‌ویژه مسائل فرهنگی ترکیه و ایران و افغانستان پرداخت. وی ۴۱ سال در دانشگاه‌های تهران به‌عنوان استاد ممتاز به تدریس و تحقیق اشتغال داشت و بیش از چهل کتاب در زمینه فرهنگ ایران به رشته تحریر در آورده و صدها دانشجو تربیت کرده بود. وی از طرف مراکز فرهنگی به‌خاطر فعالیت‌هایش در عرصه هنر تعزیه و شبیه‌خوانی، لوح ویژه پدر تعزیه دانشگاهی ایران را دریافت کرده بود.

«
شناخت اساطیر ایران بر اساس طومار نقالان»، «شبیه‌خوانی کهن الگوی نمایش‌های ایرانی»، «مردم‌شناسی و روانشناسی هنری»، «عاشق‌ترین عاشقان فرهنگ»، «فرهنگ و پژوهش» و «نسیم خاطرات» از جمله آثار منتشرشده از زنده‌یاد جابر عناصری است.

مجید غلامی جلیسه، مدیر عامل خانه کتاب هم در پیامی درگذشت دكتر جابر عناصری، پدر تعزيه ايران را تسلیت گفت. در این پیام آمده است: خبر درگذشت جناب آقای دكتر جابر عناصری اردبيلي، پدر تعزيه ايران موجب تاسف گرديد. با تسليت اين مصيبت به مردم استان اردبيل به ويژه خانواده محترم و جامعه فرهنگ و هنر ايران زمين، صبر و اجر بازماندگان را از درگاه احديت خواستارم. خدمات ارزنده ايشان در حوزه تعزيه و شبيه خوانی و پژوهش فرهنگ عامه ماندگار و آثار به جا مانده از ايشان برای هميشه ياد و خاطره ايشان را زنده خواهد داشت.

جابر عناصری در سال 1324 در یک خانواده فرهنگی - مذهبی در شهر اردبیل به دنیا آمد. او از کودکی به تعزیه و شبیه خوانی علاقه مند بود. در سال 1342 تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فلسفه و علوم تربیتی در دانشگاه تهران آغاز کرد و در این رشته تحصیلات خود را تا دکتری ادامه داد.در سال 1352 برای پژوهش و سبک تخصصی در زمینه ایران شناسی اجتماعی را در دانشگاه لندن به پایان رساند. دکتر عناصری پس از اخذ درجه دکتری از دانشگاه تهران و گذراندن دوره تخصصی مردمشناسی در انگلستان با تکیه بر پژوهشهای قبلی خود، به تحقیق درباره خاورمیانه، جنوب غرب آسیا و بویژه مسائل فرهنگی ترکیه و ایران و افغانستان پرداخت. اولین استاد وی درباره هنر و ادبیات عامه، پدرش علی عناصری بود. وی در آثار خود از نگاهی جامعه شناسانه و مردم شناسانه به تئاتر و تعزیه ایرانی می نگرد.

کلمات کليدي :

به بهانه درگذشت دکتر جابر عناصری اردبیلی

:: به بهانه درگذشت دکتر جابر عناصری اردبیلی

 

بنام فکرت جان

مانا اوست و باقی او فانی ما

خبر درگذشت استاد برجسته دانشگاه تهران و چهره ماندگار هنر تعزیه ایران دکتر جابر عناصریواصل و مایه اندوه خاطر گردید. سال هزار و سیصد و هفتاد و نه را یادم می آید که در دانشگاه تهران عضو شوراي فرهنگی دانشگاه و شوراي مرکزی کانون های فرهنگی و هنری دانشگاه بودم جوان بودم و علاقمند به تاریخ و فرهنگ ایران کهن و ارادتمند تلاشگران این عرصه که البته این علاقه امروز مبدل به عشق شده است. بگذریم آن سال و محبت استاد عناصری و توجه به حقیر را یادم می آید و پس از آن سال ارتباط با این محقق ارزشمند تداوم داشت و در سمینار ها و محافل متعدد علمی و دانشگاهی و فرهنگی و بذل توجهشان به حقیر فراموش نمی شود و بارها عذر خواهی اش بابت عدم حضور در بزرگداشت استاد محمد مهرانی از پیشکسوتان تعزیه کشور و مکتبدار عاشورای قدیم در سال نود و سه از خاطر نمی رود. حضور استاد در کنسرت موسیقی ام در تالار رودکی در سال هشتاد و دو و موزه ملک در سال نود و سه و.... هیچ زمان فراموش نخواهد شد و امروز بنا است در خاک آرام بگیرد. دکتر جابر عناصری متولد سال ۱۳۲۴ اردبیل و فرزند کربلایی علی عناصری از شبیه‌خوانان نامدار دار الارشاد اردبیل بود. دکتر جابر عناصری پس از تحصیلات مقدماتی در اردبیل و تحصیلات متوسطه در دارالفنون تهران وارد دانشگاه تهران شد و با اخذ دکتری فلسفه و علوم تربیتی در دانشگاه لندن به ادامه تحصیل و تخصص عالی و برد ویژه پرداخت و پس از برگشت در دانشگاه‌های ایران به‌طور عمومی و دانشگاه تهران به عنوان بعنوان استاد ممتاز و صاحب کرسی به تدریس و تحقیق پرداخت. استاد روانشاد عناصری بیش از چهل کتاب در زمینه فرهنگ ایران به رشته تحریر در آورده و صدها دانشجو تربیت کرده‌است. اینجانب ضابعه درگذشت ایشان را به جامعه علمی و فرهنگی کشور، دوستان، شاگردان خصوصاً خانواده شریفش تسلیت عرض می نمایم و باید عرض کنم بیشک جای این محقق ارزشمند سالها در حوزه های فرهنگی و علمی خالی خواهد ماند یادش گرامی.

بیست و هستم فروردین هزار و سیصد و نود و پنج خورشیدی

سیامک صحافی

رئیس بنیاد تاریخ و میراث فرهنگی ایران

منبع : انجمن به بهانه درگذشت دکتر جابر عناصری اردبیلی 
برچسب ها : عناصری ,دانشگاه ,استاد ,فرهنگی ,تهران ,دکتر ,دانشگاه تهران ,جابر عناصری ,دکتر جابر ,محقق ارزشمند ,فرهنگ ایران

 

تعزیه در قالب هنر اصیل مردمی

پدیدآورنده: به نقل از سایت تبیان 1389 .22 آذر

جابر عناصری، پدر تعزیه دانشگاهی ایران گفت: هنر تعزیه باید در قالب هنری اصیل به مردم ایران بلکه جهان ارائه شود.

تعزیه

جابر عناصری، پدر تعزیه دانشگاهی ایران گفت: هنر تعزیه باید در قالب هنری اصیل به مردم ایران بلکه جهان ارائه شود.



به گزارش خبرنگار مهر در یزد، استاد عناصری در نشست پژوهشی "هنر و عاشورا" با رویکرد بایدها و نبایدهای تعزیه در حوزه هنری استان یزد اظهار داشت: تعزیه نمایشی است که به جز ایران در هیچ جای جهان وجود ندارد و این از افتخارات ما ایرانیان است.

وی بر حفظ اصالت تعزیه تاکید کرد و از تعزیه خوان‌ها خواست بیشتر در گفتن واژه‌ ها و الفاظ خاص تعزیه دقت کنند.

این مدرس دانشگاه نسبت به بکاربردن واژه‌های نامربوط و وارداتی در تعزیه هشدار داد و افزود: ما باید الفاظ و جمله‌ های اصیل این هنر را همانگونه که هست به مردم کشورمان و حتی جهانیان عرضه کنیم زیرا تعزیه نمونه بارز نبوغ نمایشی ایرانیان است.

مسئولان امر تعزیه مطالب و نسخه های واقعی در اختیار تعزیه خوانها قرار دهند.

این تعزیه شناس کشورمان با بیان اینکه ریا، ابهام، گزافه گویی و خرافه تعزیه را از مسیر واقعی خود خارج می سازد، اخلاص و عشق را رمز بقا و ماندگاری این هنر نمایشی دانست و اظهار داشت: مسئولان و دست اندرکاران امر تعزیه باید مطالب و نسخه های درست و واقعی را در اختیار تعزیه خوان ها قرار دهند و در انتخاب شبیه خوان ها، بیان مطالب همچنین نوع و رنگ لباس آنها نیز دقت کنند. 
عناصری بر استفاده بجا و درست از وسایل، ادوات و اجرای حرکات متناسب تعزیه خوانی تاکید کرد و بیان داشت: ابتدا باید مفهوم و هدف تعزیه را شناخت و سپس نسبت به اجرای آن اقدام کرد.

برخورداری از هنر دینی قوی نیازمند استفاده مطلوب از تعزیه است

این عاشوراپژوه خواستار بهره‌مندی از ایده، نظر و خاطره‌های تعزیه خوانها در خلق نمایشنامه ها شد و ادامه داد: اگر می خواهیم هنر دینی قوی و با محتوا داشته باشیم باید از تعزیه و خاطرات تعزیه خوان ها نیز به نحو مطلوب استفاده کنیم.

وی خاطرنشان کرد: ما در اجرای تعزیه اصول، روش و قراردادهای خاص داریم که باید بر اساس آنها عمل کنیم و از بکارگیری جملات و وسایل غیرموجه و نادرست بپرهیزیم.

از دکتر جابر عناصری تاکنون 40 اثر در زمینه فرهنگ ایران منتشر شده که از جمله آنها می توان به "مراسم آیینی و تئاتر"، "تاریخ هنر ایران"، "تاریخ هنر جهان"، "تعزیه، نمایش مصیبت"، "درآمدی بر نمایش و نیایش در ایران"، "شبیه نامه دیر مکافات"، "مردم شناسی و روان شناسی هنر"، "شبیه خوانی، گنجینه نمایش های آیینی مذهبی"، "شبیه خوانی، کهن الگوی نمایش های ایران" و ... اشاره کرد

برچسب ها:

بحث و نظرات

ارسال نظر

لطفاَ همه فیلدها را پر کنید
نام و نام خانوادگی
ایمیل

آخرین